Türk esnaf ve sanatkarı, üretimden ihracata kadar bir çok alanda faaliyet göstermekte ve yeni bir dönemin müjdecisi olmaktadırlar. Gerçekten, bir yanda kronikleşmiş dış ticaret ve bütçe açıkları, kayıt dışı ekonomi, enflasyon, dengesiz gelir dağılımı ve işsizlik gibi önemli problemler yaşanırken; diğer yanda esnaf, sanatkar, küçük ve orta ölçekli işletmelerin öncülük ettiği üretim ve ihracat hamlesi yaşanmaktadır.
Esnaf ve sanatkarlar sadece ekonomik ve ticari bir fonksiyona sahip değil, aynı zamanda tarihi bir misyona da sahiptirler. Millet olarak içine sürüklendiğimiz en bunalımlı dönemlerde bile sosyal patlamaları önleyen bir istikrar abidesi oluşturmuşlardır.
Her türlü şiddetin, terörün ve bölücü faaliyetlerin önünde en büyük engel olan Türk esnaf ve sanatkarları bu özelliği ile toplumun diğer kesimlerine örnek olmaktadırlar. Bu sebeple, cumhuriyetimizin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün ve demokratik rejimimizin en büyük teminatı olan esnaf ve sanatkarların hükümet politikaları ile desteklenmesi gerekmektedir.
Türk esnaf ve sanatkarı 21. yüzyıla gelişmiş ülkelerdeki meslektaşlarına nazaran birçok problemle birlikte girmektedir. Özellikle uygulanan yanlış ekonomik politikalar sonucu art arda yaşanan ekonomik krizler esnaf-sanatkar ve küçük işletmeleri yok etmektedir. Ağır ekonomik şartlar altında esnaf ve sanatkarların her geçen gün kan kaybetmektedir. Örneğin 2001 yılının ilk 6 ayında kaydını sildirenlerin sayısı 615'e, kayıt değişikliği yapanların sayısı 154 olmuştur. Son 10 yılda ise Trabzon'da toplam 11 binden fazla esnaf ve sanatkar kepenk kapatmıştır. Ne yazık ki bugüne kadar hazırlanan 17 ekonomik paket de hüsranla sonuçlanmış, hepsinde de fatura esnaf, sanatkar ve küçük işletmelerle halkımıza kesilmiştir.
 KREDİ ve FİNANSMAN DESTEĞİ
21. yüzyıla girerken esnaf ve sanatkarların karşılaştıkları en önemli sorunlardan birinin finansman olduğu bir gerçektir. Çünkü esnaf ve sanatkarlar genelde oldukça küçük biz öz sermaye ile iş hayatına atılırlar. Finans kesiminden kaynak sağlama konusunda da birçok ülkedeki meslektaşlarına oranla şansızdırlar. Çünkü, ülkemizde sıfır riskle çalışan ve elini taşın altına koymayan bankacılık sistemi, özellikle de özel sektör bankaları, esnaf-sanatkar ve diğer küçük işletmelere kredi vermekte hiç de istekli değildir. Bu sebeple ekonomik durgunluktan en çok etkilenen kesim esnaf ve sanatkarlardır. Küçük krizlerden bile ciddi yaralar almaktadırlar.
Finans kesimi bir tarafa işletmelere verilen devlet teşviklerinde, gelişmiş ülkelerin aksine, ülkemizde esnaf ve sanatkarlar hep ihmal edilmiştir. Gelişmiş ülkelere baktığımızda işletmelere verilen toplam kredinin; Japonya'da yüzde 50'si, Fransa'da yüzde 48'i, ABD'de yüzde 43'ü küçük işletmelere kullandırılırken, Türkiye'de bu oran ise yüzde 4 civarındadır.
Görüldüğü gibi bugün ABD'den Japonya'ya dek, esnaf-sanatkar ve küçük işletmeler Türkiye'dekine oranla çok daha fazla desteklenmekte ve teşvik edilmektedir. Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde Türk esnaf ve sanatkarının desteklenmesi, Avrupalı meslektaşları ile rekabet edebilecek kalite ve standartta mal ve hizmet üretmesi için zorunludur.
Bunun için kısa vadede yapılması gereken Halk Bankası tarafından kredi ve kefalet kooperatifleri aracılığıyla esnaf ve sanatkarlara kullandırılan kredi faiz oranlarının hedeflenen yıllık enflasyonun altına çekilmesi ve kredi limitlerinin artırılmasıdır.
Orta vadede ise yapılması gerekenler:
Türk vergi sisteminde küçük işletmelere ve yatırımcılara yönelik teşvik edici hükümler yeterli değildir. Dolaylı ve dolaysız vergilerde esnaf ve sanatkarlara daha ayrıcalık sağlanmalıdır.
Risk sermayesi sisteminin geliştirilmesi sağlanmalıdır.
Kalkınma bankalarının esnaf ve sanatkarların yatırımlarını desteklemede daha aktif görev almaları sağlanmalıdır.
Halk Bankası dışındaki diğer kamu ve özel bankaların da esnaf ve sanatkarlara kredi vermesi sağlanmalıdır.
Mevcut kredi hacmi içindeki esnaf ve sanatkarların payı artırılmalıdır.
Pazarlama, araştırma-geliştirme ve eğitim alanlarına ayrılan teşvikler artırılmalıdır.
Enerji giderlerinin yüksekliğine göre göreceli sübvansiyon sağlanmalıdır.
|
