| |
Ahilik Nedir ?
Ahi Evran Dede Kimdir ?
Trabzon'da Ahilik ve Ahi Evran Dede
Ahilikte Mesleki Dayanışma ve İşbirliğinin Önemi
Kırşehir'deki Ahi Evran ile Trabzon'daki Ahi Evran Dede Arasındaki İlişki
( Bir Hadis, Bir Yorum) TİCARET AHLAKI
Kırşehir'deki Ahi Evran ile Trabzon'daki Ahi Evran Dede Arasındaki İlişki
Kabri Trabzon Boztepe'de bulunan ve asıl adı Hasan Ebul Hakayık olan Ahi Evran Dede 1284-1351 yılları arasında yaşamıştır. Kabri Kırşehir'de olan ve asıl adı "Nasîrüddin Ebü'l Hakayık Mahmud B. Ahmed" olan Ahi Evran ise kesin olmayan bilgilere göre ise 1172-1262 yılları arasında yaşamıştır.
Trabzon'da vefat eden Ahi Evran Dede ile Kırşehir'de vefat eden Ahi Evran arasındaki akrabalığı araştıran Refik Soykut Trabzon'a gelerek inceleme ve araştırmalarını burada da sürdürmüştür.
Refik Soykut "Orta Yol Ahilik" isimli kitabında "Diğer taraftan Trabzon'da yaptığımız araştırmalarda türbesini bulduğumuz Ahi Evren Dede'nin isim bakımından yakınlığı dikkatimizi çekmiş bulunmaktadır. Trabzon'un Boztepe semtinde medfun (defnedilen) bulunan Ahi Evren Dede için Türbe kapısında bulunan Kamusul Alam'ın ikinci sahifesinden alındığı bildirilen " Ahi Evren Dede; Sultan Orhan Gazi Hazretlerinin devri saadetlerinde kibar'ı meşayihten (büyük şeyhlerden) olup bazı kerametleri menkuldür (nakledilmiştir)" açıklaması; bu zatın Kırşehir'deki Mahmut Nasıreddin Ahi Evran ile bir yakınlığının olduğu, onun küçük kardeşi (veya oğlu) olabileceği kanısını uyandırmaktadır.
Trabzon'daki incelemelerimizde; adı geçen Ahi Evren Dede'nin üç kardeşten biri olduğunu, Trabzon'un coğrafi ve iktisadi önemine binaen buraya vazife ile Orhan Gazi zamanında geldiğini, burada ölüp Boztepe'ye tevdi olunduğunu öğrenmiş bulunuyoruz. Eğer bu husus doğru ise(ki bize göre mümkündür), Orhan Gazi zamanındaki ulu kişiler arasında olduğu bildirilen Ahi Evren'in Kırşehir'deki değil, Trabzon'da yatan küçük kardeşe ait olması lazım gelir.
Görüldüğü gibi konuyla ilgili kesin bir hüküm yoktur. Şimdiye kadar araştırılmamış ve belgeleri de saklanmamış konu üzerinde kesin bir fikir beyan etmek son derece zordur. Trabzon’da Ahi teşkilatının eskiden beri varolduğunu gösteren önemli bir kaynak da Ahi Baba ve Ahi Çelebi gibi unvanların çok sık geçtiği şeriye sicilleridir.
Bunlardan, 1651 yılına ait bir Trabzon şeriye sicilinde ordu Pazar akçesinin toplanmasından söz edilirken, bu vesile ile Trabzon valisinin huzurunda toplanan meclise bakkal tarifesi, terzi esnafı, babuççiyan esnafının yanı sıra debbağ taifesinden de Ahi Mustafa Çelebi ismi zikredilmektedir.
|
|